Levensduur van kunststofleidingen vaak onderschat: Meer dan 100 jaar mogelijk volgens TEPPFA metastudie

Onderzoek toont aan: levensduur kunststof leidingen veel langer dan gedacht

Een van de redenen waarom TEPPFA dit onderzoek heeft geïnitieerd is dat er vanuit nutsbedrijven en aannemers zelf de vraag is gekomen naar de levensduur van leidingen. Vooral over drukloze leidingen bleek weinig onderzoek voorhanden. “Op dit moment worden deze leidingen meestal in een tijdsbestek van vijftig jaar afgeschreven,” vertelt Debever. “Wanneer de resultaten van dit onderzoek breder worden gedragen en bekend zijn, zal dat een duidelijk lagere afschrijvingslast betekenen voor veel bedrijven.”

Meta-analyse bevestigt: levensduur kunststofleidingen in de praktijk ruim 100 jaar

De afgelopen decennia is al veel onderzoek gedaan naar de levensduur van kunststofleidingen, naast tientallen publicaties in toonaangevende vakbladen. “Het onderzoek dat nu voor ons ligt, is uitgevoerd door een team onderzoekers van de Montan Universität in Leoben, Oostenrijk,” vertelt Debever. “Zij hebben al deze bekende onderzoeksresultaten en literatuur bij elkaar gezocht en gewogen.”

De uitdaging was vooral om de daadwerkelijke kunststof leidingsystemen levensduur vast te stellen en die ook nog eens wetenschappelijk te onderbouwen. “Vaak hebben we het over design life, maar voor de afnemers van kunststofleidingen is de daadwerkelijke levensduur van belang.” 

Twee belangrijke vraagstukken binnen het onderzoek

Het onderzoek richtte zich op twee kernvragen:

• Design life versus expected lifetime. Er moest een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen de ontwerplevensduur (design life) zoals die in productnormen wordt gehanteerd en de daadwerkelijke verwachte levensduur (expected lifetime) van leidingen. Bij eerdere discussies over de levensduur van kunststofleidingen stond design life centraal. Maar in de praktijk ligt de werkelijke gebruiksduur vaak aanzienlijk hoger.
• Betrouwbaarheid van bestaande literatuur. Om een goed beeld te krijgen van de levensduur van ondergrondse kunststofleidingen, is een metastudie uitgevoerd. Hierbij is gebruikgemaakt van bestaande literatuur en onderzoeken voor de meest gebruikte polymeren.

Kunststof leidingen van PE, PP en PVC: resultaten uit 23 studies samengevat

“In totaal zijn ongeveer vijftig referenties en peerreview wetenschappelijke publicaties  beoordeeld. Drieëntwintig studies (dertien voor opgegraven drukleidingen en tien voor opgegraven drukloze leidingen) bevatten een duidelijke uitspraak omtrent de verwachte gebruiksduur van 100 jaar en meer.” Tot deze conclusie kwamen de onderzoekers op basis van verschillende experimentele evaluatiemethodes. 

Verder is de studie zo uitgebreid mogelijk gehouden, benadrukt Debever. “De analyse richt zich op kunststofleidingen van verschillende materialen: PP, PE, en PVC zowel bij volwand- als bij buizen met gestructureerde wand. Bij al deze kunststoffen is de belangrijkste conclusie dat de daadwerkelijke levensduur van kunststofbuizen meer dan 100 jaar kan bedragen – onder de juiste voorwaarden.”

Deze conclusie is afhankelijk van drie cruciale fasen waarin de normen strikt moeten worden nageleefd:

1. Ontwerp
2. Productie 
3. Installatie

Zolang in deze fasen aan de normen wordt voldaan, kunnen kunststofbuizen deel blijven uitmaken van een betrouwbaar buizensysteem. Als er al eens breuken geconstateerd worden, is dit nooit te wijten aan de veroudering van het materiaal of een foutief design.

Focus op ondergrondse kunststofleidingen en andere materialen buiten beschouwing

Het onderzoek richt zich dus uitsluitend op ondergrondse leidingen. Leidingen binnen woningen, industriële toepassingen (met chemische belastingen), en vloerverwarming zijn buiten beschouwing gelaten. Ook buizen met gerecyclede materialen maken geen deel uit van de studie, omdat hierover nog te weinig publicaties beschikbaar zijn.

“We hebben er ook voor gekozen om geen vergelijking te maken met de levensduur van leidingen die gemaakt zijn van andere materialen dan kunststoffen.” Ook dat is een hele bewuste keuze geweest van het team. “Bij het gebruik van andere materialen zijn in het verleden vaak problemen gemeld die worden veroorzaakt door corrosie. Maar ook hier vinden constant ontwikkelingen en innovaties plaats. Daardoor is het voor ons moeilijk in te schatten is wat dit betekent voor de levensduur van niet-kunststof materialen.”

Volgende stap: langere levensduur met gerecycled kunststof

Samen met TEPPFA wordt nu ook gewerkt aan het aanpassen van bestaande productnormen die een verhoogd gebruik van geschikt recyclaat in drukloze kunststofbuizen mogelijk moet maken. Het doel is om gerecyclede materialen toe te passen zonder de prestaties of levensduur van de buizen te beperken in vergelijking met niet-gerecycled materiaal. Dit is een belangrijk aandachtspunt voor de toekomst.

Wat betekent dit onderzoek voor producenten en ontwerpers van kunststof leidingsystemen?

Dit onderzoek naar de levensduur van kunststofleidingen heeft belangrijke inzichten opgeleverd over de werkelijke levensduur van kunststofbuizen. Hoewel er onder specifieke voorwaarden een levensduur van meer dan 100 jaar haalbaar is, blijft het cruciaal om normen in het ontwerp, de productie en de installatie nauwgezet te volgen. Tegelijkertijd biedt de samenwerking met TEPPFA hoop op een toekomst waarin gerecyclede materialen een grotere rol kunnen spelen, zonder concessies te doen aan prestaties en levensduur.

Bert van Steeg, directeur van BureauLeiding, is blij met de resultaten van het onderzoek: “Het is goed om te zien dat onze veronderstelling dat leidingen nog veel langer meekunnen, nu ook wetenschappelijk is onderbouwd. Juist in een tijd waarin we veel praten over duurzaamheid is het belangrijk om te beseffen dat leidingen onder de juiste omstandigheden zeker 100 jaar gebruikt kunnen worden.”

Wilt u onderbouwd advies geven of onderbouwde keuzes maken over leidingsystemen? Lees hier het volledige TEPPFA-onderzoek met alle inzichten over de levensduur van kunststofleidingen. Heeft u nog andere vragen? Bekijk dan ook onze pagina met veelgestelde vragen.