Kunststof leidingen: de voordelen
Kunststofleidingen zijn niet meer weg te denken uit de moderne bouw. Ze worden steeds vaker toegepast in uiteenlopende installaties – van drinkwatervoorziening en riolering tot complexe systemen voor stedelijk waterbeheer. Maar waarom kiezen zoveel professionals en organisaties juist voor kunststof? In dit artikel ontdekt u de belangrijkste voordelen van kunststof leidingen, de toepassingen én hoe ze bijdragen aan een duurzamere toekomst. Ook staan we stil bij veelgehoorde nadelen – en hoe de praktijk daar inmiddels oplossingen voor heeft gevonden.
Duurzaamheid

Duurzaam en circulair:
- Kunststof leidingen kennen een lange technische levensduur (tot meer dan 100 jaar!). Daarbij is de milieu-impact lager doordat er veel minder lekkages en breuken voorkomen, vergeleken met andere materialen.
- Kunststof leidingen kunnen eenvoudig gerecycled worden. Het recyclaat wordt weer voor nieuwe buizen gebruikt, of wordt gebruikt als alternatieve grondstof voor andere producten.
- Kunststof leidingen hebben met hun lichte gewicht minder milieu-impact door lagere transportuitstoot dan andere materialen.
- Hergebruik garantie: alle leidingen die terugkomen, worden gebruikt om nieuwe kunststof leidingen te maken.
ansportkosten dan andere materialen.

Licht van gewicht:
- Kunststof leidingen zijn meestal (beduidend) lichter dan alternatieve materialen.
- Kunststof leidingen kennen door hun lichte gewicht lagere transportkosten. Er is daardoor ook minder menskracht nodig bij de verwerking.

Eenvoudige verwerking en installatie:
- Kunststof leidingen zijn door hun lichte gewicht eenvoudiger te verwerken en installeren.
- Kunststof leidingen kunnen in bepaalde gevallen (bijvoorbeeld bepaalde maten rioleringbuis) door slechts één persoon worden verwerkt, geplaatst en gekoppeld.
- Kunststof leidingen vereisen alleen bij uitzondering mechanische hulp bij (ver)plaatsing.
Nederland: koploper in kunststofleidingen
De bouwsector in Europa gebruikt jaarlijks zo’n tien miljoen ton kunststoffen en is daarmee de op één na grootste gebruiker van kunststof, na de verpakkingssector. Nederland is ook een echt kunststof land. Kunststoffen worden voor uiteenlopende toepassingen gebruikt. In de bouw en zeker in leidingen betreft het langcyclische toepassingen, toepassingen die decennialang meegaan. Ook op plekken waar u dat niet direct ziet. Bijvoorbeeld voor leidingen onder en boven de grond, of weggewerkt in de muren en vloeren van woningen en kantoren.
Toepassingen van kunststof leidingen
Het gebruik van kunststoffen in leidingen stijgt de laatste jaren sterk in populariteit. Zo wordt kunststof gebruikt bij leidingen voor de toevoer van drinkwater en de afvoer van rioolwater. Maar kunststof leidingen worden ook gebruikt voor de watertoevoer en waterafvoer naar tuinbouwkassen en de beregening van gewassen. Een hele belangrijke toepassing in tijden van klimaatverandering is ook het gebruik van kunststof leidingsystemen binnen het stedelijk waterbeheer, zoals infiltratie oplossingen.

Flexibel:
- Ingegraven kunststof leidingen kunnen beter tegen grondzetting, druk en spanning. Derhalve lopen kunststof leidingen in vergelijking met andere materialen beduidend minder risico te breken of te scheuren (en dus lekkages op te lopen).
- Kunststof leidingen kunnen vaak gemakkelijker om (natuurlijke) hindernissen worden geleid zonder dat dit extra koppeling of aansluitingen vereist.
- Kunststof leidingen voor drinkwater, afvalwater en gasdistributie kunnen zonder verdere aanpassingen gemakkelijk bepaalde tracés volgen, ook als daar bochten in zitten.

Lange levensduur:
- Kunststof leidingen hebben een uitstekende technische levensduur.
- Kunststof leidingen die reeds 50 jaar in gebruik zijn, zijn onderzocht. Op basis van deze onderzoekingen is de levensduur verwachting zeker 100 jaar.

Geen corrosie
- Kunststof leidingen geleiden niet, en zijn derhalve immuun voor galvanische of elektrolyse erosie.
- Kunststof leidingen kunnen probleemloos en veilig in zure, alkalische, natte of droge ondergrond worden gebruikt.
- Kunststof leidingen vereisen géén aparte beschermende coatings.
Kunststof leidingen voor drinkwater
Kunststofleidingen worden door waterbedrijven zo veel mogelijk gebruikt voor drinkwatertransport. In het verleden werd voor drinkwaterleidingen lood gebruikt, maar om de kwaliteit en veiligheid van het drinkwater te waarborgen, worden loden drinkwaterleidingen sinds 1960 niet meer ingezet. In Nederland worden nu veel initiatieven opgezet om oude (al dan niet lood bevattende) waterleidingen te vervangen door kunststof leidingsystemen.
De leidingen in Nederland bestaan momenteel uit verschillende materialen, maar niet elk materiaal is geschikt voor iedere toepassing. Bepaald materiaal kan – wanneer het in contact komt met water – namelijk te hoge concentraties aan ongewenste stoffen afgeven. Het is daarom belangrijk dat voor elke toepassing het juiste materiaal wordt ingezet. De moderne kunststof leidingsystemen worden daarom voornamelijk gemaakt van polyvinylchloride (PVC), polyethyleen (PE) en polypropyleen (PP). Daarvan wordt PVC het meest toegepast. Dit materiaal is relatief hard en wordt gebruikt voor de brede hoofdleidingen. Van de hoofdleiding tot de watermeter in huis wordt vervolgens PE gebruikt. Dit materiaal is juist zachter en daardoor makkelijker in bochten te wringen in en rondom het huis.
De voordelen van PVC en PE in waterleidingen
Waterleiding materiaal is getransformeerd van een leiding van gietijzer voor het transport van drinkwater naar PVC en van koper of lood naar een waterleiding van PE (polyetheen). Het belangrijkste voordeel van de vooral binnenshuis gebruikte PE-leidingen is dat ze ook geschikt zijn voor zowel warm als koud drinkwater. Door hun flexibiliteit kunnen ze daarnaast heel efficiënt gebruikt worden voor cv-installaties. Want ook de flexibele cv-leiding en kunststof leidingen voor vloerverwarming profiteren van de voordelen.
De voordelen van flexibele kunststofleidingen op een rij
- Extreem goed bestand tegen temperatuurwisselingen
- Robuust en dus bestand tegen hoge waterdruk
- De gladde binnenwand zorgt voor:
- Minder aanslagvorming
- Snellere doorstroming
- Minder drukverlies
- Minder stroomgeluid
- Licht materiaal
- Veel lagere logistiekkosten
- Makkelijk hanteerbaar voor installateurs
- Snellere installatie
- Corrosiebestendig
Beheer en onderhoud

Bestand tegen chemicaliën
- Kunststof leidingen zijn bestand tegen de meest gangbare chemicaliën.
- Bepaalde typen kunststof leidingen zijn daarnaast bestand tegen industriële chemicaliën.

Lage glijweerstand
- Kunststof leidingen vereisen door hun gladde wanden minder energie om vloeistoffen te laten stromen.
- Kunststof leidingen zonder geforceerde doorstroming kennen goede doorstromingskarakteristieken, en kunststof leidingen die onder een hoek zijn gemonteerd laten sneller zelf zuiverende snelheden toe.

Niet aantrekkelijk voor flora en fauna
- Kunststof leidingen lijden niet onder schimmels, bacteriën en/of insecten.

Lage onderhoudsbehoefte
- Kunststof leidingen hebben (indien correct geïnstalleerd) weinig onderhoud nodig, omdat ze niet roesten of afschilferen.
- Kunststof leidingen kennen weinig hinderlijke blokkades in de leidingen; door de gladde, niet poreuze wanden blijven puin en afvalproducten niet makkelijk kleven of steken.

Lage temperatuur geleiding
- Kunststof leidingen hebben een lage temperatuur geleiding.
- Kunststof leidingen hoeven zelden of nooit geïsoleerd te worden.
- Kunststof leidingen zijn veiliger voor ouderen en kleine kinderen bij gebruik in huis doordat er beduidend minder risico is op brandwonden door (onbedoeld) contact tussen leiding en huid.
Waarom kiezen voor kunstofleidingen?
Kunststof leidingen bieden een duurzame en efficiënte oplossing voor uiteenlopende toepassingen. Hieronder lichten we de drie belangrijkste voordelen toe.
Flexibel en buigbaar
Kunststoffen (water-)leidingen van PE zijn flexibel en daardoor eenvoudig te buigen. Dit maakt ze ideaal voor het aanleggen van leidingwerk in krappe ruimtes of met veel bochten.
Eenvoudige installatie
Het installeren van leidingen van plastic is veel eenvoudiger en sneller dan bijvoorbeeld een stalen leidingsysteem. Het is dan ook logisch dat flexibele kunststof waterleidingen de laatste jaren sterk in populariteit zijn gestegen.
Duurzaam en veilig
Kunststofleidingen zijn zeer geschikt voor het transport van drinkwater. Ze hebben een lange levensduur (meer dan 100 jaar) en veroorzaken veel minder lekkages en breuken dan alternatieve materialen. Dat maakt ze niet alleen duurzaam, maar ook veilig in gebruik.
Samengevat: alle voordelen op een rij
- Bestand tegen temperatuurwisselingen
- Geschikt voor hoge waterdruk
- Gladde binnenwand: minder aanslag, betere doorstroming en minder geluid
- Licht materiaal: lagere transportkosten en eenvoudig te hanteren
- Snelle installatie, vaak door één persoon
- Corrosiebestendig
Al deze voordelen van kunststofleidingen zijn onderzocht en bewezen – ook in de praktijk.

Niet giftig
- Kunststof leidingen zijn in het algemeen niet giftig en vele soorten zijn officieel goedgekeurd als drinkwatertoepassing.
- Kunststof leidingen worden minstens zo streng getest als andere materialen – en in bepaalde gevallen zelfs strenger – als het gaat om goedkeuring voor drinkwatercontact. Deze tests worden uitgevoerd door onafhankelijke keurings- en certificatie-instituten.

Eenvoudige herkenning
- Kunststof leidingen kunnen in diverse kleuren worden gemaakt om een beter onderscheid tussen de verschillende toepassingen mogelijk te maken.
Aandachtspunten bij kunststof leidingen
Kunststof leidingsystemen bieden veel voordelen, toch worden er ook nadelen genoemd die in de praktijk gelukkig grotendeels zijn opgelost.
Milieu-impact
Een van de meest genoemde nadelen is de milieu-impact van kunststof in het algemeen. Hoewel plastics vervuilend kunnen zijn, zijn kunststofleidingen toch een duurzame en milieubewuste oplossing. Zeker vergeleken met alternatieve materialen. Zo blijkt uit onafhankelijk Europees onderzoek van alle materialen die gebruikt worden voor rioleringen, dat veruit het minste milieuschade wordt veroorzaakt door lekkage van kunststof leidingen.
Recycling
Een ander genoemd tegenargument van kunststofleidingen is de complexiteit van de recycling. De kunststoffen industrie is zich bewust van de mogelijke milieu-impact van kunststoffen. Duurzaam produceren staat daarom hoog op de agenda. Er zijn meerdere initiatieven om het recycleproces te bevorderen. LCA-data toont ook aan dat kunststofleidingen passen binnen het concept van een circulaire economie waar we in Nederland en Europa naar streven. Kunststof leidingsystemen hebben een levensduur van zeker 100 jaar en wanneer ze dan uiteindelijk in de afvalfase komen, zijn ze uitermate geschikt voor recycling. BureauLeiding stimuleert het recyclen van kunststoffen ook door middel van het Buizen Inzamel Systeem (BIS).
Flexibiliteit vs. stijfheid
Een ander nadeel is dat kunststoffen leidingen niet zo stijf zijn als koper, waardoor meer beugels gebruikt moeten worden. Dit nadeel weegt uiteindelijk niet op tegen de flexibiliteit van kunststof, waardoor het veel eenvoudiger en efficiënter verwerkt kan worden.
Klaar voor de toekomst met kunststofleidingen
Kunststofleidingen combineren duurzaamheid, gebruiksgemak en brede toepasbaarheid. Van drinkwaternetwerken tot klimaatadaptieve oplossingen in de openbare ruimte, de voordelen zijn helder en bewezen in de praktijk. Tegelijkertijd worden mogelijke nadelen steeds beter ondervangen dankzij technologische innovaties en circulaire initiatieven.
Bent u op zoek naar een toekomstbestendige oplossing voor uw leidinginfrastructuur? Bekijk hoe kunststof leidingen kunnen bijdragen aan de kwaliteit en efficiëntie van uw project. Neem contact op met een specialist of neem een kijkje in ons kenniscentrum voor meer informatie, praktijkvoorbeelden en advies.